English
Հայերեն Русский
Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ
Timeline
“The people of Stepanavan will show through their votes that every attempt to deceive them with videos is doomed to fail”: “Strong Armenia” Party With Ucom’s Support, SunChild Brings Cinema and Environmental Conservation TogetherYoung Musicians of the “Armenian Virtuosos” Program Perform in the COP17 A Birthday in Italy with UnibankIdram and IDBank Participated in the Opening of My Forest Armenia’s Pavilion at COP17Unibank Receives B++ Sustainability Alignment Rating from Agents for Impact GmbH Ucom Supported Yerevan Conservation Symposium 2026 as Strategic PartnerIDBank to Showcase Environmental and Innovative Initiatives at COP17New AI-Powered Wildlife Monitoring Camera Installed in Paruyr Sevak with the Support of Ucom35 Years of Trust: IDBank Celebrates with Its CustomersBusiness and mining leader Mark Cutifani to deliver keynote speech at the 3rd Mining Armenia Forum“From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across ArmeniaAfeyan Initiatives for Armenia Awards Grant to the Armenia Education Initiative to Expand the Teach For Armenia’s Seroond School Turnaround Program Ucom to Participate in COP17 Together with FPWC, Showcasing Their Environmental Partnership“The Golden Hour”: IDBank explains how to respond effectively to a scam attackNelli Kocharyan Presents Converse Bank’s Vision for Development of International Relations at the BACEE Conference BACEE International Conference Kicks Off with Converse Bank as Lead Sponsor Unibank has issued perpetual bonds with an annual coupon yield of 13.2% Ucom Measures the Environmental Impact of Its OperationsUnibank Offers USD-Denominated Bonds with an Annual Coupon Rate of 6% Ucom Becomes an Official Partner of the Armenia-UK Business Forum 2026Ucom Sales and Service Center at 20/52 Erebuni Reopens After Renovation Unibank Joins the Armenian Solar Energy AssociationThe Widely Discussed Dvin Crown Project. A New Visibility Platform for Brands Has Emerged in the Heart of YerevanAmeriabank named Most Innovative Digital Bank in Armenia, alongside 9 Global Finance Digital Banking AwardsUnibank and Picsart Academy Host Kids Day for ChildrenUnibank Issues AMD and USD Bonds with Annual Coupon Rates of 10.3% and 6%Artur Hovhannisyan and the Ambassador of Bulgaria to Armenia discussed a number of programs of mutual interest to Armenia and Bulgaria A new and fantastic story was born in the heart of Yerevan—the spirit of the old city at Hayasa Hotel Old YerevanConverse Bank is Lead Sponsor of the BACEE International Banking Conference Ralph Yirikian on the Cost of Digital Transformation at the 13th Regional HR Conference You Can Now Pay with Idram on Glovo: The Long-Awaited Partnership Is Now a RealityRate.Trading: Currency Exchange on a New Digital PlatformIdram's "City of Good Deeds": From Teamwork to Real Charitable Projects Ucom and FAST Bring Together Artificial Intelligence and Green Innovation From Car Selection to Purchase – All in One Place: Ameriabank to Present its Myar.am Platform and Special Offers at Armenian Auto Show IDBank and the “Dekavva Fund” Stand with People from Artsakh Ucom Supports AI-Powered Camera Installation for Nature Conservation Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice Ucom Fellowship Participants Meet Ralph Yirikian at UcomUnibank Becomes Title Sponsor of Alashkert Football ClubSergey Smbatyan’s Music for Future Foundation and the Lang Lang International Music Foundation Invite Young Pianists to Apply for the Prestigious Lang Lang Young Scholars ProgramUnibank Call Center Now Available 24/7 on Weekdays Ralph Yirikian Discusses the Challenges of Modern Leadership with Leadership School ParticipantsUnibank Becomes Lead Sponsor of AGBU’s Global Run in Support of Camp NairiUnibank’s Renamed “Tumanyan” Branch Opens at a New LocationUcom Continues Large-Scale Network Modernization, Expanding 5G Coverage and Enhancing Connectivity EBRD’s AMD-denominated bonds listed on AMX; Converse Bank acted as underwriterBecome a Unibank shareholder and acquire perpetual bonds with a 13.25% yieldThe Unprecedented Educational Summer of the 'Armenian Virtuosos'
All Timeline »
Culture

Հայկական ժայռապատկերների գաղտնիքները․ ի՞նչ են փորձել փոխանցել նախնիները

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Հայաստանի լեռներում և բարձրավանդակներում պահպանվել են հազարավոր ժայռապատկերներ, որոնք գիտնականները համարում են մեր նախնիների թողած ամենահին «պատմական գրառումները»։ Դրանք ստեղծվել են հազարավոր տարիներ առաջ և մինչ օրս շարունակում են մնալ բազմաթիվ հարցերի ու վարկածների առարկա։

Ժայռապատկերների մեծ մասը գտնվում է Գեղամա լեռնաշղթայում, Ուխտասարում, Սյունիքի և Վայոց ձորի լեռնային շրջաններում։ Քարերի վրա կարելի է տեսնել մարդկանց, վայրի կենդանիների, որսի տեսարանների, արևի խորհրդանիշների, աստղային պատկերների և առեղծվածային նշանների պատկերումներ։

Գիտնականների կարծիքով՝ այս պատկերները պարզապես նկարներ չեն եղել։ Դրանք, հավանաբար, ծառայել են որպես տեղեկատվություն փոխանցելու միջոց, կրոնական կամ ծիսական խորհրդանիշներ, ինչպես նաև պատմություններ պատմելու յուրահատուկ ձև։ Որոշ հետազոտողներ նույնիսկ ենթադրում են, որ որոշ ժայռապատկերներ կարող են արտացոլել երկնային մարմինների շարժը կամ հին աստղագիտական գիտելիքները։

Հատկապես հետաքրքիր են այն պատկերները, որտեղ հանդիպում են արևի նմանվող շրջաններ, խաչաձև նշաններ և աստղ հիշեցնող խորհրդանիշներ։ Դրանց նշանակության շուրջ մինչ օրս միասնական կարծիք չկա։ Մի մասը դրանք կապում է պաշտամունքային արարողությունների հետ, մյուսները՝ բնության ուժերի կամ ժամանակի հաշվարկի փորձերի։

Past.am-ի ուսումնասիրած մասնագիտական հրապարակումները ցույց են տալիս, որ հայկական ժայռապատկերները կարևոր արժեք ունեն ոչ միայն Հայաստանի, այլև ամբողջ տարածաշրջանի հնագիտական ուսումնասիրությունների համար։ Դրանք օգնում են պատկերացնել, թե ինչպես էին ապրում, որս անում, մտածում և շրջապատող աշխարհն ընկալում հազարավոր տարիներ առաջ ապրած մարդիկ։

Ժայռապատկերներում հաճախ հանդիպում են այծերի, եղջերուների, ցուլերի, ձիերի և այլ կենդանիների պատկերներ։ Սա վկայում է, որ կենդանիները մեծ դեր են ունեցել մարդկանց կենցաղում, հավատալիքներում և առօրյա կյանքում։ Որսի տեսարանները պատմում են այն ժամանակվա գոյատևման հիմնական միջոցների մասին, իսկ պարային կամ ծիսական տեսարանները՝ համայնքային կյանքի կարևոր դրվագների մասին։

Չնայած դրանց մեծ արժեքին՝ բազմաթիվ ժայռապատկերներ այսօր վտանգված են։ Բնական քայքայումը, կլիմայական ազդեցությունները և մարդկային անզգույշ վերաբերմունքը կարող են վնասել հազարամյակների պատմություն ունեցող այս եզակի հուշարձանները։ Մասնագետները տարիներ շարունակ շեշտում են, որ դրանց պահպանությունը ոչ միայն գիտական, այլև ազգային նշանակության խնդիր է։

Հայկական ժայռապատկերները լուռ պատմում են մի ժամանակաշրջանի մասին, երբ գրավոր լեզուն դեռ չէր ձևավորվել, բայց մարդիկ արդեն փորձում էին քարերի վրա թողնել իրենց պատմությունը, հավատալիքներն ու աշխարհընկալումը։ Հնարավոր է՝ այդ պատկերների բոլոր գաղտնիքները երբեք ամբողջությամբ չբացահայտվեն, սակայն հենց այդ առեղծվածն էլ դրանք դարձնում է ավելի հետաքրքիր և արժեքավոր։

Past.am-ը շարունակելու է ներկայացնել Հայաստանի պատմամշակութային ժառանգության այն էջերը, որոնք արժանի են ավելի մեծ ուշադրության և ճանաչման։

Հետևեք մեզ՝ այստեղ

Trend

Վերջին շաբաթվա
ամենաթեժ
իրադարձությունները Թոփ 10
ամենաընթերցված
լուրերը

 IDBank to Showcase Environmental and Innovative Initiatives at COP17

1

 Ucom Supported Yerevan Conservation Symposium 2026 as Strategic Partner

2

 Unibank Receives B++ Sustainability Alignment Rating from Agents for Impact GmbH

3

 Idram and IDBank Participated in the Opening of My Forest Armenia’s Pavilion at COP17

4

 A Birthday in Italy with Unibank

5

 Young Musicians of the “Armenian Virtuosos” Program Perform in the COP17

6

 With Ucom’s Support, SunChild Brings Cinema and Environmental Conservation Together

7

 “The people of Stepanavan will show through their votes that every attempt to deceive them with vide...

8
Sport
"Unisport" Advances to the Main Round of the UEFA Futsal Champions League "Unisport" Competes in the UEFA Futsal Champions League Unisport – Armenian Futsal Cup holder AraratBank – Title Sponsor of Urartu Football Club With Unibank’s Sponsorship Armenia Hosts Open Rock Climbing Championship
Politics
There is widespread FEAR [in Armenia] — Ex-Defense Minister Arshak Karapetyan ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Justice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe Hakobyan
Socity
“The people of Stepanavan will show through their votes that every attempt to deceive them with videos is doomed to fail”: “Strong Armenia” Party With Ucom’s Support, SunChild Brings Cinema and Environmental Conservation Together A Birthday in Italy with Unibank
Economy
Rate.Trading: Currency Exchange on a New Digital Platform "Urgently Confirm Your Card Details": IDBank Warns of Hotel Booking Scams Mher Ananyan joins Unibank's Management Board
Culture
Young Musicians of the “Armenian Virtuosos” Program Perform in the COP17 Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice Sergey Smbatyan’s Music for Future Foundation and the Lang Lang International Music Foundation Invite Young Pianists to Apply for the Prestigious Lang Lang Young Scholars Program
World
Ameriabank Wins in 3 Nominations of Global Finance World’s Best Digital Bank Awards 2023 US-led coalition Iraqi base under attack "Stalin" wins India state elections
Region
Legal
The judge just made a decision to place Avetik under arrest for three months. Anahit Adamyan
Lifestyle
Scientists discover another beneficial property of avocado How does calcium affect health? How many steps do you need to take per day to prolong life?
Photo
Poll